مجله حفاظت از زیست بوم های کوهستانی

مجله حفاظت از زیست بوم های کوهستانی

مطالعه‌ی اثرات آتش‌سوزی بر روی برخی از خصوصیات پوشش گیاهی مراتع اطراف سنندج

10.22034/jnre.2019.231942
چکیده
هدف از این تحقیق، بررسی تغییرات پوشش گیاهی در مراتع کوهستانی سنندج تحت تأثیر آتش­سوزی است. آتش­سوزی در سالهای قبل رخ داده بود که ویژگی­های پوشش گیاهی پس از آتش­سوزی در اوایل خردادماه اندازه­گیری شد. در مجموع 5 منطقه­ی آتش­سوزی و 5 منطقه­ی شاهد در کنار آنها انتخاب شد. اندازه­ی پلات، به روش سطح حداقل و تعداد پلات، به روش آماری تعیین شد. در هریک از سایت­های شاهد و آتش­سوزی، 3 ترانسکت 100 متری [در راستای شیب و عمود بر شیب] مستقر شد و در امتداد هر ترانسکت نیز 10 پلات قرار داده شد. ویژگی­های پوشش گیاهی که در این تحقیق بررسی شده­اند عبارتند از: تولید علوفه، فراوانی گونه­ها، تراکم و درصد پوشش گندمیان چندساله، درصد پوشش گیاهان بوته­ای، درصد پوشش گیاهان یک ساله­، درصد پوشش لاشبرگ و درصد خاک لخت. تولید، به روش قطع و توزین و سایر ویژگی­ها به روش ترانسکت و پلات­گذاری اندازه­گیری شدند. برای مقایسه­ی صفات اندازه­گیری­شده­ی دو منطقه و بررسی وجود یا عدم وجود اختلاف معنادار بین آنها، از آزمون T استفاده شد. نتایج نشان داد که در اثر آتش­سوزی، تولید علوفه، درصد پوشش و تراکم گندمیان چندساله و درصد خاک لخت، به شکل بارزی افزایش یافت و تراکم و درصد پوشش بوته­ای­ها و یک ساله­ها و درصد پوشش لاشبرگ کاهش معنا­دار داشت. فراوانی گونه­ها نیز در سال­های اولیه­ی پس از آتش­سوزی، کاهش یافته و در سال­های پایانی مطالعه، روند افزایشی معنا­داری داشته است. به طور کلی بر اساس نتایج این تحقیق، آتش­سوزی، با کاهش گیاهان بوته­ای و گندمیان یک ساله و افزایش گندمیان چندساله و در نتیجه افزایش تولید (بهبود کمّی و کیفی علوفه)، تأثیر مثبتی بر اکوسیستم مرتع داشته است.
کلیدواژه‌ها

دوره 1، شماره 1
پاییز 1402
صفحه 61-79

  • تاریخ دریافت 20 فروردین 1402
  • تاریخ بازنگری 09 تیر 1402
  • تاریخ پذیرش 16 شهریور 1402
  • تاریخ انتشار 01 آبان 1402